امداد و نجات

کمک های اولیه

به اقدامات اولیه ای میگویند که بلافاصله بعد از بروز حادثه و قبل از رسیدن به مرکز درمانی صورت می‌گیرد . کمک های اولیه سبب کاهش چشمگیر مرگ و میر و تخفیف بیماری و آسیب های مصدوم می‌گردد . اهداف :

لازم است شما به عنوان فرد کمک کننده اقداماتی را انجام دهید.به یاد داشته باشید شما زمانی می‌توانید محل حادثه را ترک نمایید که گزارش کامل کارهای انجام در خصوص مصدوم را به پزشک یا امدادگر ارائه کنید . همچنین مطمئن شوید که به کمک شما در مراحل بعدی نیاز نیست . شما به عنوان یک کمک کننده به یک مصدوم باید موارد زیر را در اولیت قرار دهید : ارزیابی موقعیت (اولین گام امداد و نجات) ضمن ارزیابی سریع و در کمال خونسردی، مواظب خطراتی که مصدوم و شما را تهدید می‌کند باشید و هرگز خود را به خطر نیاندازید . خطرات ، امکانات موجود و وسایل مورد نیاز را بررسی کنید . به مصدوم خاطر نشان کنید که شما مهارت لازم را در زمینه ی ارائه ی کمک های اولیه دارید . اگر در بین اطرافیان ، پزشک ، پرستار و یا کسی که تجربه ی کافی دارد حضور نداشت ، با خونسردی کامل ، مسئولیت را به عهده بگیرید . ببینید آیا :

تا حد امکان مصدوم را از خطر دور کنید . ممکن است عوامل پدیدآورنده ی حادثه هنوز هم خطرساز باشند . همیشه به خاطر داشته باشید که در قدم اول باید مراقب سلامت خود باشید . با انجام اقدامات ساده ای مانند خاموش کردن وسیله ی نقلیه حادثه ساز ، می‌توانید صحنه را عاری از خطر کنید . در چنین مواردی در قدم اول ، سوئیچ را چرخانید و موتور اتومبیل را خاموش کنید تا از وقوع آتش سوزی در داخل موتور جلوگیری شود . در صورتی که نمی‌توانید عامل خطرساز را از محیط حذف کنید ، بر آن باشید مصدوم را تا حد امکان از محل دور کنید . ارائه ی کمک های اولیه(سومین گام امداد و نجات) مصدومین را بررسی کنید و در ابتدا به مداوای مصدومینی بپردازید که در موقعیت خطرناک تری هستند . پس از امن کردن صحنه ی حادثه به سرعت تمامی مصدومان را ارزیابی کنید و کسانی که به اقدامات اورژانسی نیاز دارند در اولویت قرار دهید . سریعا درخواست کمک کنید یا از کسی بخواهید این کار را انجام دهد . در ارزیابی هر مصدوم به این نکات توجه کنید

به کمک این یافته ها می‌توانید افرادی را که در اولویت هستند شناسایی کرده و چگونگی کمک رسانی به آنها را ارزیابی کنید . درخواست کمک (چهارمین گام امداد و نجات) سریعا با مرکز درمانی یا اوژانس تماس بگیرید و تقاضای کمک کنید . شما باید در آن واحد چندین کار را انجام دهید : مواظب خود باشید ، درخواست کمک کنید و کمک های اولیه را انجام دهید . می‌توانید از دیگران نیز بخواهید به شما کمک کنند ، مثلا :

در ارائه ی کمک های اولیه اصل بر این است که روش کم خطر را به کار ببرید و مراقب باشید صدمه ای به مصدوم وارد نکنید . شما باید روشی را انتخاب کنید که موثر و مفیدتر از سایر روشها باشد ، هیچگاه روشی را که از نتیجه ی آن مطمئن نیستید ، صرفا برای اینکه کاری انجام داده باشید ، انتخاب نکنید . همواره در حین کمک رسانی به مصدوم ، خونسردی خود را حفظ کنید و در کمال آرامش مسئولیت خود را انجام دهید .

با رعایت نکات زیر می‌توانید فضایی امن و مطمئن را برای او فراهم آورید :

اگر آرامش ندارید و مضطرب شده‌اید، کشیدن چند نفس عمیق و آرام به شما کمک می‌کند تا آرامش خود را به دست اورده و به شرایط محیط اطراف تسلط یابید .مصدوم باید در ابتدا احساس امنیت کرده و به شما اطمینان کند .

مصدوم بايد در مدت مداوا به شما اعتماد داشته باشد . اين اعتماد سبب افزايش همکاري با شما مي‌شود و کمک رساني را آسان تر و سريع تر مي کند .براي به وجود آمدن اين شرايط کارهاي زير را انجام دهيد :

• نجات و زنده نگه داشتن شخص مصدوم
• جلوگیری از شدت یافتن عارضه
• کمک به بهبود حال بیمار تا رسیدن و انتقال به مرکز درمانی
• خطر همچنان وجود دارد ؟
• جان کسی در خطر است ؟
• اطرافیان می‌توانند به شما کمک کنند ؟
• نیاز به کمک های تخصصی می‌باشد ؟
• امن کردن محل حادثه (دومین گام امداد و نجات )
• آیا مصدوم هوشیار است ؟
• آیا راه هوایی او باز است ؟
• آیا مصدوم نفس می‌کشد ؟
• آیا گردش خون مصدوم برقرار است ؟
• عوامل خطرساز را از صحنه دور کنند
• درخواست کمک کنند
• وسایل لازم جهت ارائه کمک های اولیه را فراهم کنند
• خودروها و رهگذران را کنترل کنند
• خونریزی را کنترل کنند یا عضو صدمه دیده را نگه دارند
• مانع از تجمع افراد در اطراف مصدوم شوند
• مصدوم را به یک مکان امن منتقل کنند
• حفظ ارامش در ارائه کمک های اولیه
• عکس العمل های خود را کنترل کنید و سعی کنید مشکل پیش آمده را به خوبی اداره نمائید .
• آرام و منطقی عمل نمائید .
• قاطع و در عین حال ملایم رفتار کنید .
• با مصدوم ، دوستانه دوستانه رفتار نمائید و با او با صراحت و هدفمند صحبت کنید .
• برای عملیات امداد و نجات اعتماد مصدوم را جلب کنيد
• به مصدوم توضيح دهيد که قصد انجام چه کاري را داريد .
• سوالات مصدوم را صادقانه جواب دهيد تا ترس او کمتر شود . چنانچه جواب سوالي را نميدانيد به صراحت به او بگوييد .
• هرگز مصدوم بي حال و شديدا آسيب ديده را ترک نکنيد .

ايمن کردن صحنه حادثه برای عملیات امداد و نجات

قبل از هر اقدامي مطمئن شويد خطري شما را تهدبد نمي‌کند . به هيچ وجه خود را در خطر جدي قرار ندهيد . خودروي خود را در فاصله‌اي مناسب از صحنه حادثه پارک نمائيد .اگر حادثه در بزرگراه يا جاده اتفاق افتاده باشد هنگام عبور مراقب باشيد و اگر زمان حادثه در شب بود از چراغ قوه يا وسايل روشنايي جهت مشخص شدن محل حادثه استفاده کنيد .

احتياط هاي لازم هنگام عملیات امداد و نجات

• از رهگذران بخواهيد به ديگر خودرو ها هشدار دهند تا سرغت خود را کم کنند .
• تابلو اعلام خطر را در فاصله مناسب از صحنه حادثه (45 متر) قرار دهيد .
• موتور خودرو حادثه ديده را خاموش کنيد و در صورت امکان باطري را قطع کنيد .
• براي نگه داشتن خودرو ، ترمز دستي آن را بکشيد . آن را در دنده قرار دهيد . در صورت لزوم مانعي جلوي چرخ هاي آن قرار دهيد . اگر خودرو چپ کرده ، سعي نکيند آن را برگردانيد ، فقط مراقب باشيد روي شما نيافتد .
• به ياد داشته باشيد کسي سيگار نکشد . درصورت آسيب خطوط انرژي يا تانکرهاي سوخت با آتش نشاني تماس بگيريد .

موارد خطرساز هنگام عملیات امداد و نجات

ممکن است در یک حادثه خطراتی مانند جاری شدن مواد خطرساز یا گازهای سمی جان اطرافیان را به خطر اندازد. در این حالت سعی کنید تا حد امکان خود و اطرافیان را از محل حادثه دور کنید .

آتش سوزی ها و امداد و نجات

برای امداد و نجات در جریان آتش سوزی باید بتوانید سریع و درست تصمیم بگیرید زیرا آتش به سرعت منتشر می‌شود ، در نتیجه شما باید اقدامات خود را به سرعت انجام دهید . آتش برای شعله ور شدن احتیاج به سه عنصر هوا ، گرما و ماده ی سوختنی دارد . برای قطع آتش باید یکی از این سه عنصر حذف شوند . بنابراین در هنگام آتش گرفتن خودرو ، ابتدا موتور خودرو را خاموش کنید از خودرو پیاده شده و افراد داخل خودرو را پیاده نمایید . در صورت وجود کپسول آتش نشانی سعی نمایید با استفاده از آن ، آتش را خاموش نمایید . در غیر این صورت با پتو یا یک جسم غیر قابل اشتعال ، شعله را خفه کنید . مراقب باشید شعله به قسمت باک سوخت انتقال نیابد چون در این صورت احتمال انفجار خودرو وجود خواهد داشت .

ارزیابی مصدومان حادثه در عملیات امداد و نجات

به سرعت تمامی مصدومین را بررسی کنید و در ابتدا به مصدومینی بپردازید که آسیب های آنها بسیار شدید است مثل سوختگی ها یا زخم های وسیع . اگر خطر جدی مصدومان را تهدید نمی‌کند بدون جا به جا کردن مصدومان آنها را درمان کنید . تمام صحنه های حادثه را بررسی کنید تا هیچ مصدومی از نظر شما پنهان نماند . در صورتی که مصدوم داخل یا زیر خودرو گیر افتاده است و شما قادر به نجات وی نیستید با آتش نشانی تماس بگیرید. وقتی به سراغ مصدومی می‌روید یک معاینه ی اولیه لازم است . این معاینه را دقیق به عمل آورده و اقدامات اورژانسی را انجام دهید . همیشه فرض کنید که مصدوم ممکن است دچار آسیب گردنی (نخاعی) شده باشد . در نتیجه با دست های خود سر او را تا زمان رسیدن کمک نگه دارید و علائم حیاتی مصدوم، سطح هوشیاری، نبض و تنفس را بررسی و ثبت نمایید. سر مصدوم مشکوک به آسیب گردنی را ثابت نگه دارید. اگر مصدوم داخل خودرو است از فردی بخواهید تا سر او را ثابت نگه دارد تا شما بتوانید معاینات دقیق به عمل اورید. پس از آن که مطمئن شدید خطر جدی مصدوم را تهدید نمیکند، می‌توانید معاینات ثانویه (شرح حال و معاینه فیزیکی) را شروع نمایید

برای گرفتن نحوه ی وقوع حادثه یا بیماری یا همان شرح حال از مصدوم و اطرافیان که شاهد حادثه بوده‌اند سوال کنید .سعی کنید تصویر کاملی از موقعیت را در ذهن خود مجسم کنید. همان طور که بیان گردید تامین نیازهای حیاتی مصدوم میتواند جان او را نجات دهد این نیازهای حیاتی عبارتند از :

در برخورد با یک مصدوم بیهوش، مهم ترین اقدام باز کردن راه هوایی و حفظ گردش خون او می باشد. پس ابتدا باید راه هوایی تنفس را باز نمایید. برای این کار مقابل سر مصدوم زانو زده و یک دست خود را روی پیشانی وی قرار داده و سر او را به آرامی به عقب ببرید با این کار دهان مصدوم باز خواهد شد. هرگونه جسم خارجی مانند دندان شکسته شده را ازدهان مصدوم خارج کنید. نوک انگشتان خود را زیر چانه ی مصدوم قرار داده و چانه ی او را بالا بیاورید. پس از باز شدن راه هوایی تنفس ببینید آیا قفسه ی سینه ی مصدوم حرکت می‌کند ؟ آیا صدای نفس او را می‌شنوید ؟ گونه ی خود را نزدیک صورت او ببرید ، آیا نفس او را حس می‌کنید؟ بررسی تنفس نباید بیش از 10 ثانیه طول بکشد. اگر مصدوم نفس می‌کشد سایر مواردی را که جان مصدوم را تهدید می‌کند مانند خونریزی شدید را درمان کنید اگر مصدوم نفس نمی‌کشد دو تنفس مصنوعی موثر بدهید سپس گردش خون مصدوم را بررسی کنید .

اگر تنفس مصنوعی موثر نبود مجددا به همان روش ذکر شده نفس مصنوعی بدهید. حداکثر پنج بار این کار را تکرار کنید . اگر باز هم تنفس شما موثر نبود گردش خون مصدوم را بررسی کنید.

همچنان که در مقابل سر مصدوم زانو زده اید، تنفس، سرفه و هرگونه حرکت مصدوم را زیر نظر بگیرید. این کار را حداکثر در 10ثانیه می‌توانید انجام دهید اگر علائم گردش خون وجود ندارد سربعا احیای قلبی - ریوی را شروع کنید .اگر علائم گردش خون وجود دارد :

قبل از شروع به کمپرس قلب بایستی مطمئن شوید که قلب ضربان ندارد. برای این کار باید نبض در ناحیه گردن را بررسی نمود. این ضربان را می توان در گودی میان حنجره و ماهیچه های مربوط به آن احساس نمود.

هنگام عملیات امداد و نجات لازم است ، سطح هوشیاری، نبض، تنفس و همچنین درجه حرارت مصدوم را کنترل و ارزیابی کنید. این علایم را باید به طور منظم و مداوم بررسی کنید.

هر گونه آسیب که مغز را درگیر کند، می تواند سطح هوشیاری مصدوم را تغییر دهد و بالقوه خطرناک است. برای ارزیابی سطح هوشیاری مصدوم به ترتیب زیر عمل کنید : أيا مصدوم هوشیار است؟ آیا مصنوع به صدا پاسخ می دهد؟ آیا مصدوم به درد پاسخ می دهد؟ آیا مصدوم به هیچ تحریکی پاسخ نمیدهد؟

به دنبال هر بار انقباض عضله قلب، خون در رگها جریان می‌یابد و جریان خون در رگها ضربان ایجاد می‌کند. در جاهایی مانند سطح داخلی مچ و گردن که رگها سطحی تر است ، این ضربان قابل لمس است . تعداد ضربان طبیعی در بالغین ۶۰ تا ۸۰ ضربه در دقیقه است در دقیقه است در کودکان این میزان بیشتر بوده و با بالا رفتن سن کمتر می‌شود نبض را می‌توانید در گردن ویا مچ لمس کنید برای تشخیص نبض مچ دست باید سه انگشت خود را در سمت خارجی(سمت شست) مچ دست مصدوم قرار داده و نبض را احساس کنید. برای تشخیص نبض گردن دو انگشت خود را در گودی بین نای و عضلات گردن قرار دهید.

در هنگام بررسی وضعیت تنفس مصدوم به سرعت تنفس و وجود هر گونه مشکل با صدای غیر طبیعی تنفس توجه کنید. تعداد تنفس طبیعی در بزرگسالان ۱۶-۱۲ تنفس در دقیقه و در بچه ها ۳۰-۲۰ تنفس در دقیقه است. برای بررسی وضعیت تنفس مصدوم گوش خود را بالای دهان مصدوم قرار داده و به صداهای تنفسی و حركات قفسه سینه او دقت کنید. در صورتی که قفسه سینه بیمار حرکت می کند. ولی جریان هوا شنیده نمی شود، ممکن است انسداد کامل هوایی رخ داده باشد. موارد زیر برای اطمینان یافتن از تنفس بیمار حادثه دیده موثر است :

در هنگام بروز تصادفات امداد و نجات و کمک های اولیه می‌تواند حادثه دیدگان را از مرگ و یا آسیب جدی نجات دهد فیلمی که در ادامه برای یادگیری بهتر شما آمده است را حتما مشاهده کنید . [video width="656" height="490" mp4="https://udriver.ir/wp-content/uploads/2021/08/InShot\20210829\140934421-1-1.mp4"][/video]

• گرفتن شرح حال برای انجام عملیات امداد و نجات
• باز بودن راه تنفس - تنفس به اندازه کافی - گردش خون مناسب سه موقعیت اورژانسی که فرد به علت فقدان نیازهای حیاتی در معرض خطر قرار میگیرد عبارتند از
• فقدان تنفس و یا فقدان ضربان قلب - خونریزی شدید
• حالت بیهوشی که احتمالا منجر به بسته شدن راه تنفس و در نهایت عدم تنفس می شود.
• در این بخش روش هایی جهت حفظ تنفس و جریان خون برای امداد و نجات مصدوم تشریح می شود
• نحوه ی دادن تنفس مصنوعی در عملیات امداد و نجات
• یک دست خود را روی پیشانی مصدوم و دست دیگر را زیر چانه یا گردن او قرار دهید تا راه هوایی باز شود
• با دستی که روی پیشانی گداشته ‌اید قسمت نرم بینی او را بین انگشت اشاره و شست خود بگیرید و دهان مصدوم را باز کنید
• اگر محافظ صورت یا ماسک در اختیار دارید، آن را مقابل دهان مصدوم قرار دهید یک نفس عمیق بکشید و دهان خود را روی دهان مصدوم قرار دهید به طوری که دهان او را کاملا احاطه کند .
• به طور یکنواخت داخل دهان مصدوم فوت کنید تا قفسه ی سینه ی او بالا بیاید. این کار معمولا 2 ثانیه طول می‌کشد.
• در حالی که سر مصدوم و چانه ی او را بالا نگه داشته‌اید دهان خود را کنار بکشید .ببینید آیا قفسه ی سینه او بالا و پایین می‌رود ؟ اگر قفسه ی سینه هنگام فوت کردن به خوبی بالا و پایین رفته و پس از کشیدن دهان کاملا پایین بیاید یعنی یعنی تنفس موثر بوده است. دو تنفس موثر بدهید و علائم گردش خون را بررسی نمایید
• نحوه ی بررسی گردش خون در عملیات امداد و نجات
• به دادن تنفس مصنوعی ادامه دهید و پس از هر 10 بار تنفس مصنوعی (حدودا یک دقیقه) مجددا علائم گردش خون را بررسی کنید. اگر مصدوم نفس می‌کشد ولی همچنان بیهوش است ، او را در وضعیت ریکاوری قرار دهید.
• علائم حیاتی مصدوم، سطح هوشیاری، نبض و تنفس را بررسی نمایید مجددا او را به پشت بخوابانید و شروع به دادن تنفس مصنوعی کنید.
• احیای قلبی - ریوی در عملیات امداد و نجات
• از کنار مصدوم زانو بزنید. انگشت اشاره و میانه خود را روی پایین ترین دنده مصدوم، در سایت خود قرار دهید و آنها را در امتداد دنده به جلو ببرید تا به محل تقاطع دنده با جناغ سینه برسید
• پاشنه ی دست دیگر خود را روی جناغ قرار دهید و آن را به سمت انگشت اشاره خود بکشید، و به این ترتیب محل مناسب برای دادن ماساژ قلبی را مشخص کرده اید.
• سپس پاشنه ی دست دیگر خود را روی آن قرار دهید و دو دست را در هم قفل کنید
• با دستان کاملا کشیده روی مصدوم قرار بگیرید. به طور عمودی فشار بیاورید تا قفسه سینه حدود ۴-۵ سانتی متر فشرده شود، دیگر فشار وارد نکنید ولی دست های خود را از با روی قفسه سینه کنار نکشید.
• 15 بار در دقیقه این کار را انجام دهید. زمان لازم برای فشردن و رها کردن قفسه سینه باید یکسان باشد .
• دست ها را از رو گره کرده و روی قفسه سینه ی مصدوم فشار دهید
• سر را به عقب بکشید، چانه را بالا بیاورید و دو تنفس مصنوعی بدهید.
• پس از هر بار ماساژ قلبی 2 بار تنفس مصنوعی بدهید تا آنجا که می‌توانید به این کار ادامه دهید تا کمک برسد و یا خود مصدوم بتواند نفس بکشد
• کنترل علایم حیاتی در عملیات امداد و نجات
• در عملیات امداد و نجات ، چگونه سطح هوشیاری بیماری را ارزیابی کنیم ؟
• بررسی نبض در عملیات امداد و نجات
• کنترل تنفس در عملیات امداد و نجات
• نگاه کردن به بالا و پائین رفتن قفسه سینه .
• در گوش دادن به خروج هوا طی بازدم .
• احساس جریان هوا از طریق برخورد با صورت .